به ادلّه و آيات آفاقيّه و انفسيّه - حاصل ننمايد ، او را اسلام و ايمان حقيقى حاصل نگردد ، كه : سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ « 32 » ؛ و پس از حصول يقين به حق ، به واسطهء مشاهدهء آيات ، ايمان كه اعتقاد قلبى است حاصل شود ، و پس از آن اسلام كه تسليم اوامر و نواهى الهيّه است حاصل آيد . پس يقين ، اصل ايمان و اسلام است . و مراد از اسلام ، تسليم كامل است كه بعد از ايمان است ، نه اسلام ظاهر كه به حسب مرتبه ، قبل از ايمان است ، كه : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً « 33 » . در صورتى كه اسلام و ايمان كه مبدإ اخلاق حميده‌اند مبنى بر يقين باشند ، ترك حرص كه ضدّ توكّل است نيز موقوف به يقين است ؛ و حرص ، به سبب حرمان از يقين است . و اگر يقين حاصل آيد ، حرص زائل شود و توكّل حاصل گردد . و بيان يقين ، در باب آن در « منهج سيم » - ان شاء اللّه - خواهد آمد ، و در باب اوّل از « منهج اوّل » - ايضا - ذكر كرده آمد . * * *

--> ( 32 ) - به منهج اوّل ، صفحات 13 و 477 رجوع شود . ( 33 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 384 رجوع شود .